૧૦૦ યુદ્ધો જીતનાર, પણ ક્યારેય લૂંટફાટ કે ગુલામી ન કરાવનાર મહાન સમ્રાટ એટલે સમુદ્રગુપ્ત!" ⚔️👑
"સમ્રાટ સમુદ્રગુપ્તના ઘોડા અને હાથીઓ ચાર મહાસાગરોનું પાણી પીતા હતા, એટલે કે હિંદ મહાસાગર, બંગાળની ખાડી, અરબી સમુદ્ર અને કેસ્પિયન સમુદ્ર સુધી તેમનું સામ્રાજ્ય હતું."
"આ ઐતિહાસિક અને પુરાતત્વીય પુરાવો ઉત્તર પ્રદેશના 'પ્રયાગ પ્રશસ્તિ' પર કોતરેલો છે, તમને ત્યાં જ મળશે."
"આના પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે આપણા દેશમાં એવા રાજા સમુદ્રગુપ્ત હતા, જેમણે 21 રાજાઓને ઘૂંટણ ટેકવવા મજબૂર કરી દીધા હતા અને સેન્ટ્રલ એશિયા (મધ્ય એશિયા) સુધી તેમનું સામ્રાજ્ય હતું."
"ઈસવીસન 328થી લઈને ઈસવીસન 375 દરમિયાનના આ 47 વર્ષોમાં સમ્રાટ સમુદ્રગુપ્તે રાજા બનતાની સાથે જ એક ખૂબ મોટું કામ કર્યું હતું અને તે કામ હતું અશ્વમેધ, જેને તમે અશ્વમેધ યજ્ઞ સમજો છો."
"અશ્વમેધ એટલે તમામ રાજાઓને પડકાર આપવો. એટલે કે એક નાનો કે મોટો ઘોડો છોડવામાં આવતો હતો, તે ઘોડો જે-જે રાજાના રાજ્યમાં ગયો અને રાજાએ જો તેને જવા દીધા, તેનો અર્થ એ થયો કે વગર લડ્યે તેણે અધીનતા સ્વીકારી લીધી છે."
"અને જેણે ઘોડાને રોકી લીધો કે પકડીને બાંધી લીધો, સમજો કે તેણે પડકાર સ્વીકારી લીધો છે અને હવે યુદ્ધ લડવું પડશે."
"સમુદ્રગુપ્તે કુલ 100 યુદ્ધ લડ્યા હતા, એટલે કે આ 21 રાજાઓ ઉપરાંત દરેક નાના-મોટા રાજાને તેમણે હરાવ્યા હતા."
"પરંતુ આપણા રાજાઓની એક ખૂબ સારી યુદ્ધ નીતિ રહેતી હતી અને હંમેશાં રહી છે, કે યુદ્ધ જીત્યા પછી તેમણે ન તો કોઈ પ્રજાને ગુલામ બનાવી અને ન તો કોઈ રાજાને ખતમ કર્યો અને ન તો કોઈ પ્રકારની લૂંટફાટ કરી."
"બસ તે રાજ્યને પોતાનું બનાવીને તે રાજ્યનું ધ્યાન રાખ્યું આપણા રાજાઓએ, પોતાની પ્રજા માની."
"આ પ્રયાગ પ્રશસ્તિ સમુદ્રગુપ્તના કવિ હરિષેણે સંસ્કૃત ભાષામાં લખી છે અને એક પિલર (સ્તંભ) છે, તેના પર લખેલી છે, જે સમુદ્રગુપ્તની મહાનતા દર્શાવે છે."
