મારા ભાઈઓની વાત કરીએ તો, તેઓએ મારા તરફ વધુ ધ્યાન આપ્યું નહીં.
"હું તમને ખાતરી આપું છું કે, માતા ન તો વૃધ્ધ છે, ન તો પાગલ," માયક્રોફ્ટે શેરલોકને કહ્યું. "કોઈ પણ વૃદ્ધ સ્ત્રી છેલ્લા દસ વર્ષમાં મને મોકલેલા હિસાબોનું સંકલન કરી શકે નહીં, તે સંપૂર્ણપણે સ્પષ્ટ અને વ્યવસ્થિત, બાથરૂમ બનાવવાનાં ખર્ચની વિગતો આપતી -"
"જે અસ્તિત્વમાં નથી," શેરલોકએ તેજાબી સ્વરમાં તેને અટકાવ્યો.
"-અને પાણીનો કબાટ-"
"એવી જ રીતે."
"-અને પગપાળા માણસો, ઘરકામ કરનારાઓ, રસોડાની કામવાળી અને દૈનિક સહાયકના સતત વધતા પગાર -"
"અસ્તિત્વમાં નથી."
"-માળી, માળી, વિચિત્ર માણસ-
" તે પણ અસ્તિત્વમાં નથી, સિવાય કે ડિકને ધ્યાનમાં લઈએ તો."
"કોણ એકદમ વિચિત્ર છે," માયક્રોફ્ટ સંમત થયો. મજાક, છતાં મેં મારા બંને ભાઈઓના મોઢા પર સ્મિતનો કોઈ ઝબકારો જોયો નહીં. "મને આશ્ચર્ય થયું કે માતાએ તેના ખર્ચમાં એક પણ રેજિનાલ્ડ કોલી, જે કદાચ નોકર છે, તેની યાદી આપી ન હતી." તેણીએ કાલ્પનિક ઘોડાઓ અને ઘોડાગાડીઓ, કાલ્પનિક ગાડીઓ, એક કોચમેન, ગ્રુમ, તબેલાવાળા છોકરાઓની યાદી આપી -"
"આપણે ખૂબ જ છેતરાયા છીએ તે વાતમાં કોઈ શંકા નથી."
"-અને ઈનોલા માટે, એક સંગીત શિક્ષક, એક નૃત્ય પ્રશિક્ષક, એક ગવર્નેસ(શિક્ષક)-"
તેમની વચ્ચે એક ચોંકાવનારી નજર પસાર થઈ, જાણે કોઈ તર્ક સમસ્યાએ અચાનક ચહેરો અને વાળ ઉગાડ્યા હોય, અને પછી બંને એક જ સમયે મારી તરફ જોવા લાગ્યા.
"ઈનોલા," શેરલોકએ માંગ કરી, "તારી પાસે ઓછામાં ઓછું એક ગવર્નેસ તો હતી ને?"
નહોતી. મમ્મીએ મને ગામના બાળકો સાથે શાળામાં મોકલી હતી, અને મેં ત્યાં જેટલું શીખી શકાયું તે બધું શીખ્યા પછી, તેણીએ મને કહ્યું હતું કે હું મારી જાતે ખૂબ સારું કરીશ, અને મેં વિચાર્યું કે હું સાચે જ કરી શકીશ. મેં ફર્ન્ડેલ હોલની લાઇબ્રેરીમાં દરેક પુસ્તક વાંચ્યું છે, એ ચાઇલ્ડ્સ ગાર્ડન ઓફ વર્સીસથી લઈને આખા એનસાયક્લોપીડિયા બ્રિટાનિકા સુધી.
જેમ જેમ હું અચકાતી હતી, માયક્રોફ્ટે પ્રશ્ન ફરીથી પૂછ્યો: "તે એક યુવાન સ્ત્રી જેવું યોગ્ય શિક્ષણ મેળવ્યું છે?"
"મેં શેક્સપિયર વાંચ્યું છે," મેં જવાબ આપ્યો, "અને એરિસ્ટોટલ, અને લોક, અને થકેરેની નવલકથાઓ, અને મેરી વોલ્સ્ટનક્રાફ્ટના નિબંધો."
તેમના ચહેરા થીજી ગયા. જો મેં તેમને કહ્યું હોત કે મેં સર્કસ ટ્રેપિઝ પર પર્ફોર્મ કરવાનું શીખી લીધું છે તો હું તેમને વધુ ભયભીત કરી શકી ન હોત.
પછી શેરલોકે માયક્રોફ્ટ તરફ ફરીને ધીમેથી કહ્યું, "તે મારી ભૂલ છે. કોઈ સ્ત્રી પર વિશ્વાસ નથી કરતો; કોઈની માતા માટે અપવાદ કેમ રાખવો? મારે ઓછામાં ઓછું દર વર્ષે તેની તપાસ કરવા અહીં આવવું જોઈતું હતું, ભલે ગમે તેટલી અપ્રિય પરિસ્થિતિ આવી હોત."
માયક્રોફ્ટે એટલા જ નરમાશથી અને ઉદાસીથી કહ્યું, "તેનાથી વિપરીત, મારા પ્રિય શેરલોક, મેં જ મારી જવાબદારીમાં બેદરકારી દાખવી છે. હું મોટો દીકરો છું-"
એક ગુપ્ત ઉધરસ સંભળાઈ, અને લેન કાકડીના સેન્ડવીચની ટ્રે, કાપેલા ફળો અને લીંબુ શરબતનો પોટ લઈને અંદર આવી. બપોરનું ભોજન પીરસવામાં આવે ત્યાં સુધી થોડી ક્ષણો માટે પવિત્ર મૌન રહ્યું.
તે મૌન દરમિયાન, મેં એક પ્રશ્ન ઘડ્યો. "આમાંનું શું સંબંધિત છે," લેન પાછી હટી ગયા પછી મેં પૂછ્યું, "માતાને શોધવા સાથે?"
મને જવાબ આપવાને બદલે, માયક્રોફ્ટે તેનું સંપૂર્ણ ધ્યાન તેની પ્લેટ પર આપ્યું.
શેરલોક પોતાની આંગળીઓથી અવાજ કરી રહ્યો હતો, સ્ટાર્ચવાળા લેસ ટેબલક્લોથ પર.
"આપણે એક સિદ્ધાંત ઘડી રહ્યા છીએ," તેણે અંતે કહ્યું.
"અને આ સિદ્ધાંત શું છે?"
ફરી મૌન.
મેં પૂછ્યું, "શું હું મારી માતાને ફરીથી પાછી મેળવીશ કે નહીં?"
બંનેમાંથી કોઈએ મારી તરફ જોયું નહીં, પરંતુ લાંબા સમય પછી, શેરલોક તેના ભાઈ તરફ જોયું અને કહ્યું, "માયક્રોફ્ટ, મને લાગે છે કે તેને જાણવાનો અધિકાર છે."
માયક્રોફ્ટે નિસાસો નાખ્યો, માથું હલાવ્યું, તેના ત્રીજા સેન્ડવીચમાંથી જે બચ્યું હતું તે નીચે મૂક્યું, અને મારી સામે જોયું. "અમે નક્કી કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છીએ," તેણે કહ્યું, "હવે જે થઈ રહ્યું છે, તે પિતાના અવસાન પછી જે બન્યું તેની સાથે જોડાયેલું છે કે નહીં. તને યાદ નહીં હોય, મને લાગે છે."
