અહીં એકદમ મૌલિક અને રોમાંચક સાયન્સ ફિક્શન વાર્તાની શરૂઆત છે. આ વાર્તાને એવી રીતે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે કે આ જ પ્લોટ પરથી એક પૂરી નવલકથા (Novel) લખી શકાય. આ ક્યાંય પબ્લિશ થયેલી નથી.
સ્મૃતિ-ચોર: બિયોન્ડ ધ માઇન્ડ (The Memory Thief)
"માણસ એ બીજું કંઈ નથી, પણ એની યાદોનો સરવાળો છે. જો મગજમાંથી યાદો જ છીનવી લેવામાં આવે, તો પાછળ શું વધે? માત્ર એક ખાલી મશીન."
— ડૉ. ઇલિયાસ (મેમરી સાયન્સના પિતા, વર્ષ ૨૧૪૦)
વર્ષ ૨૧૮૦. નિયો-અમદાવાદ.
શહેરની હવા હવે શ્વાસ લેવા લાયક નહોતી રહી, પણ લોકોને ઓક્સિજન કરતા વધુ જરૂર 'આર્ટિફિશિયલ નોસ્ટાલ્જિયા' (કૃત્રિમ યાદો) ની હતી. અમીરો પોતાના કંટાળાજનક જીવનમાં રોમાંચ લાવવા માટે ગરીબોની સારી યાદો ખરીદતા હતા, અને ગરીબો પોતાનું અસ્તિત્વ ટકાવી રાખવા માટે પોતાના જીવનની શ્રેષ્ઠ પળો વેચી દેતા હતા.
કબીરે પોતાના ગળાની પાછળ રહેલા 'ન્યુરલ પોર્ટ'માંથી સિલિકોન કેબલ ઝાટકા સાથે બહાર ખેંચ્યો. એક ક્ષણ માટે તેની આંખો સામે અંધારું છવાઈ ગયું અને માથું ભમવા લાગ્યું. આ સતત ત્રીજી વાર હતું જ્યારે તેણે કોઈ બીજાની મેમરી (યાદ) પોતાના મગજમાંથી પસાર કરીને ડ્રાઇવમાં ડાઉનલોડ કરી હતી. આ ગેરકાનૂની હતું, પણ આ જ તેનો ધંધો હતો. તે શહેરનો સૌથી કુશળ 'મેમરી હેકર' હતો.
ટેબલ પર પડેલા હોલોગ્રાફિક ડિસ્પ્લેમાં લાલ લાઇટ ઝબકી રહી હતી:
[ ટ્રાન્સફર કમ્પ્લીટ. મેમરી ફાઇલ: અનનોન (Unknown) ]
બહાર કૃત્રિમ એસિડનો વરસાદ પડી રહ્યો હતો અને ફ્લાઇંગ કાર્સની નિયોન લાઇટ્સ કબીરના નાનકડા, અસ્તવ્યસ્ત રૂમની બારીમાંથી અંદર આવી રહી હતી. સામે ખુરશી પર એક રહસ્યમય માણસ બેઠો હતો, જેણે પોતાનો ચહેરો મેટાલિક માસ્કથી ઢાંકેલો હતો. આ એ જ માણસ હતો જેણે કબીરને પોતાના મગજમાંથી એક ચોક્કસ 'યાદ' એક્સ્ટ્રેક્ટ કરવા માટે મોઢેમાગ્યા ક્રિપ્ટો-કોઇન્સ આપ્યા હતા.
"કામ થઈ ગયું છે," કબીરે પોતાનો પરસેવો લૂછતાં કહ્યું. "તમારી યાદ સુરક્ષિત રીતે આ બ્લેક ડ્રાઇવમાં સેવ થઈ ગઈ છે. પણ... મેં મારા કરિયરમાં ક્યારેય આવું કંઈ જોયું નથી. આ મેમરી શેની છે?"
માસ્કની પાછળથી એક યાંત્રિક અને ભારે અવાજ આવ્યો, "એ સવાલ પૂછવા માટે તને પૈસા નથી આપ્યા, કબીર. તારો જીવ વહાલો હોય, તો આ મેમરીનો જે અંશ તેં જોયો છે, એ વાત કાયમ માટે ભૂલી જજે."
માણસ ઊભો થયો, ટેબલ પર પેમેન્ટની ચિપ ફેંકી અને દરવાજાની બહાર અદ્રશ્ય થઈ ગયો. ડ્રાઇવ તે ટેબલ પર જ છોડી ગયો હતો. કબીરને કહ્યું હતું કે આ ડ્રાઇવને આવતીકાલે સવારે 'સેક્ટર-૯' ના એક અજ્ઞાત એજન્ટને પહોંચાડવાની છે.
કબીર એકલો પડ્યો. પેલો માણસ તો જતો રહ્યો હતો, પણ કબીરના મગજમાં હજી પણ એ યાદના અંશો ઘૂમી રહ્યા હતા. જ્યારે તે ફાઇલ ટ્રાન્સફર કરી રહ્યો હતો, ત્યારે ભૂલથી એ ફાઇલનો એક નાનકડો હિસ્સો કબીરના પોતાના ન્યુરો-સિસ્ટમમાં પ્લે થઈ ગયો હતો.
તેણે એ યાદમાં શું જોયું હતું?
તેણે જોયું હતું કે આખું 'નિયો-અમદાવાદ' શહેર, જેને દુનિયાનું સૌથી સુરક્ષિત 'ડોમ સિટી' માનવામાં આવે છે, તે વાસ્તવમાં એક ભ્રમ છે. લોકોને જે 'સૂર્ય' દેખાય છે, તે માત્ર એક જાયન્ટ હોલોગ્રામ છે. અને સૌથી ભયાનક વાત... માણસોના મગજમાં જે યાદો છે, તે તેમની પોતાની છે જ નહીં! ગવર્મેન્ટની 'ધ ઓરેકલ' નામની સેન્ટ્રલ AI સિસ્ટમ દરરોજ રાત્રે લોકો ઊંઘતા હોય ત્યારે તેમની સાચી યાદો ભૂંસીને નવી 'ફેક' યાદો પ્લાન્ટ કરી રહી હતી, જેથી લોકો ક્યારેય બળવો ન કરે.
કબીરના હાથ ધ્રૂજી રહ્યા હતા. જો આ વાત સાચી હોય, તો તેની પોતાની યાદો - તેના મૃત માતાપિતા, તેની નાની બહેન જે વર્ષો પહેલા ગુમ થઈ ગઈ હતી - શું એ બધું જ એક પ્રોગ્રામિંગ હતું? શું તેનો આખો ભૂતકાળ એક જૂઠાણું હતો?
અચાનક, રૂમની સિસ્ટમ જોરજોરથી બીપ થવા લાગી. હોલોગ્રાફિક સ્ક્રીન પર એક વોર્નિંગ મેસેજ ફ્લેશ થયો:
"અનઓથોરાઇઝ્ડ ક્લાસિફાઇડ ડેટા બ્રીચ ડિટેક્ટેડ."
ટ્રેસિંગ લોકેશન... ૯૦%... ૧૦૦%.
એલિમિનેશન સ્ક્વોડ ડિસ્પેચ્ડ (ETA: ૪૫ સેકન્ડ્સ).
'ધ ઓરેકલ'ને ખબર પડી ગઈ હતી.
કબીરે તરત જ પોતાનું થર્મલ જૅકેટ પહેર્યું, ટેબલ પરથી પેલી 'મેમરી ડ્રાઇવ' ઉઠાવી અને ખિસ્સામાં નાખી. તેની પાસે ભાગવા માટે માત્ર ત્રીસ સેકન્ડનો સમય હતો. એક એવી સફર શરૂ થવા જઈ રહી હતી, જે માત્ર શહેરનું જ નહીં, પણ સમગ્ર માનવજાતના અસ્તિત્વનું સત્ય બહાર લાવવાની હતી.
પોતાનો ડબ્બા જેવો રૂમ છોડીને કબીર જ્યારે અંધારી ગલીઓમાં કૂદ્યો, ત્યારે તેને ખબર નહોતી કે હવે તે એક સામાન્ય મેમરી હેકરમાંથી દુનિયાનો સૌથી 'વોન્ટેડ' માણસ બની ચૂક્યો હતો...
