પ્રકરણ ૧: લાઈબ્રેરીનો એ શાંત ખૂણો
અમદાવાદની સેન્ટ્રલ લાઈબ્રેરીમાં બહાર કાળઝાળ ગરમી હતી, પણ અંદર પુસ્તકોની સુગંધ અને એસીની ઠંડક એક અલગ જ દુનિયા બનાવતી હતી. રાહુલ છેલ્લા ત્રણ કલાકથી 'મેઘાણી'ની એક નવલકથામાં ખોવાયેલો હતો. તેના માટે પુસ્તકો માત્ર કાગળ નહોતા, પણ જીવતા જાગતા પાત્રો હતા.
અચાનક, તેની શાંતિમાં ભંગ પડ્યો. સામેના ટેબલ પર ધડામ દઈને બેગ મુકવાનો અવાજ આવ્યો. રાહુલે ચશ્માના કાચ પરથી નજર ઊંચી કરી. ગુલાબી કુર્તી, હાથમાં અઢળક બંગડીઓ અને ચહેરા પર પરસેવાનાં થોડા ટીપાં છતાં એક અજીબ તાજગી—એ ધારા હતી.
"ઓફ્ફ... આ ગરમી અને આ ભારે પુસ્તકો!" ધારા પોતાની જાત સાથે જ વાતો કરતી હોય તેમ બોલી. તેણે રાહુ સામે જોયું અને પૂછ્યું, "ભાઈ સાહેબ, આ લાઈબ્રેરીમાં શ્વાસ લેવાની છૂટ છે કે અહીં પણ નિયમો છે?"
રાહુલે ગંભીરતાથી કહ્યું, "નિયમ નંબર એક: અહીં શાંતિ રાખવી. જે તમે અત્યારે તોડી રહ્યા છો."
ધારા ખડખડાટ હસી પડી. લાઈબ્રેરીના બીજા લોકોએ 'શશશશ...' કર્યું. ધારાએ જીભ કરડી અને નીચા અવાજે કહ્યું, "સોરી હોં! પણ આટલી ગંભીરતા લાવવી ક્યાંથી? જિંદગી જીવવા માટે છે, પુસ્તકોમાં દફનાવવા માટે નહીં." રાહુલે પહેલીવાર કોઈ એવી વ્યક્તિ જોઈ હતી જે લાઈબ્રેરીમાં બેસીને આવી ફિલોસોફી ઝાડતી હતી. તે દિવસે રાહુલે આખું પાનું વાંચ્યું પણ તેને એક શબ્દ યાદ ન રહ્યો, કારણ કે તેનું ધ્યાન સામે બેસીને સતત પેન ચાવતી ધારા પર હતું.
પ્રકરણ ૨: કેન્ટીનની ચા અને સપનાની ઉડાન
એક અઠવાડિયું વીતી ગયું. હવે રાહુલ અને ધારા લાઈબ્રેરીમાં રોજ મળતા. વાતચીત વધતી ગઈ. રાહુલ જે વાતો કોઈને નહોતો કહી શકતો, તે ધારા સામે વહેતી મૂકતો.
એક સાંજે લાઈબ્રેરી બંધ થવાનો સમય હતો. ધારાએ કહ્યું, "ચાલ રાહુલ, આજે તને મારી ફેવરિટ કટિંગ ચા પીવડાવું. આ પુસ્તકો તારું લોહી પી જશે!"
બંને કોલેજની બહાર નાસ્તાની લારી પર ઉભા હતા. ધારાએ ચાનો કપ હાથમાં લેતા પૂછ્યું, "રાહુલ, તારું સપનું શું છે? આર્કિટેક્ટ બનીને માત્ર સિમેન્ટના ડબ્બા જેવા મકાનો બનાવવા છે કે કંઈક અલગ?"
રાહુલે દૂર આકાશ તરફ જોતા કહ્યું, "મારે એક એવું ઘર બનાવવું છે જેમાં દીવાલો ઓછી અને બારીઓ વધુ હોય. જ્યાં પ્રેમની હવા સીધી અંદર આવી શકે."
ધારા તેની સામે જોઈ રહી. તેની આંખોમાં આદર હતો. તેણે ધીમેથી કહ્યું, "જો તું એવું ઘર બનાવીશ ને, તો એમાં રહેવાવાળી સૌથી પહેલી વ્યક્તિ હું હોઈશ."
વાતાવરણ અચાનક ગંભીર બની ગયું. રાહુલના મનમાં કંઈક થવા લાગ્યું. તેને સમજાયું કે ધારા માત્ર તેની મિત્ર નથી રહી, પણ તેની પ્રેરણા બની ગઈ છે. પણ એ રાત્રે તેને ક્યાં ખબર હતી કે આ જ સપનું એક દિવસ તેના માટે સૌથી મોટું દર્દ બની જશે.
પ્રકરણ ૩: અધૂરો પત્ર અને ખાલી બેન્ચ
કોલેજના છેલ્લા સેમેસ્ટરની પરીક્ષાઓ પૂરી થઈ ગઈ હતી. કેમ્પસમાં હસતા ચહેરાઓ અને વિદાયની યાદો ભીની આંખોમાં દેખાતી હતી. રાહુલ આજે ખૂબ જ ખુશ હતો. તેણે એક સુંદર ડાયરી ખરીદી હતી, જેના પહેલા પાના પર તેણે પોતાના દિલની વાત લખી હતી: "ધારા, તેં મને જિંદગી જીવતા શીખવ્યું છે. શું તું આખી જિંદગી મારી સાથે જીવીશ?"
તેણે ધારાને સાંજે સાડા પાંચ વાગ્યે લાઈબ્રેરીની પાછળ આવેલા એ જૂના વડલા નીચે મળવા કહ્યું હતું, જ્યાં તેઓ અવારનવાર બેસતા.
રાહુલ પાંચ વાગ્યાનો ત્યાં પહોંચી ગયો હતો. તેના હાથમાં પેલી ડાયરી હતી અને મનમાં હજારો સવાલો. સાડા પાંચ થયા... છ થયા... સાડા છ થયા... પણ ધારા ન આવી. રાહુલે તેને અનેક ફોન કર્યા, પણ ફોન સતત સ્વીચ ઓફ આવતો હતો. તેને ચિંતા થવા લાગી. ધારા ક્યારેય મોડી પડતી નહોતી, અને આવી રીતે કહ્યા વગર તો બિલકુલ નહીં.
બીજા દિવસે સવારે રાહુલ સીધો ધારાના ઘરે પહોંચ્યો. ત્યાં જઈને જે જોયું તેનાથી તેના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ. ઘરના મુખ્ય દરવાજે મોટું તાળું લટકતું હતું. પડોશી પાસેથી ખબર પડી કે, "ધારાના પિતાની ગઈકાલે જ રાતોરાત બદલી થઈ ગઈ છે અને તેઓ સામાન ભરીને નીકળી ગયા છે. કોઈને કંઈ ખાસ ખબર નથી કે તેઓ ક્યાં ગયા છે."
રાહુલ ત્યાં જ રસ્તા પર બેસી ગયો. તેના હાથમાં રહેલી એ ડાયરી અને પત્ર હવે માત્ર કાગળના ટુકડા હતા. ધારાએ તેને એક મેસેજ સુદ્ધાં નહોતો કર્યો? શું તેની મિત્રતા અને પ્રેમ આટલા નબળા હતા? કે પછી ધારા કોઈ મોટી મુસીબતમાં હતી? તે દિવસે આખું આકાશ વરસ્યું હતું, અને રાહુલની આંખો પણ.
પ્રકરણ ૪: પાંચ વર્ષનો શૂન્યાવકાશ અને અજાણ્યો ચહેરો
પાંચ વર્ષ વીતી ગયા. રાહુલ હવે અમદાવાદનો જાણીતો આર્કિટેક્ટ બની ગયો હતો. તેણે સુંદર ઘરો બનાવ્યા, પણ પોતાના દિલનું ઘર ખાલી જ રહ્યું. તેની ઓફિસની દીવાલ પર આજે પણ લાઈબ્રેરીના એ ખૂણાનો એક સ્કેચ લટકતો હતો.
એક પ્રોજેક્ટના કામ માટે રાહુલને મુંબઈ જવાનું થયું. ત્યાંની એક લક્ઝુરિયસ હોટલમાં તેની મીટિંગ હતી. લિફ્ટની રાહ જોતા ઉભેલા રાહુલની નજર અચાનક બાજુમાં ઉભેલી એક સ્ત્રી પર પડી. એ જ કદ-કાઠી, એ જ રીતે વાળની લટ સરખી કરવાની આદત...
"ધારા?" રાહુલના ગળામાંથી માંડ અવાજ નીકળ્યો.
તે સ્ત્રી ચમકીને પાછળ ફરી. એ ધારા જ હતી, પણ તેની આંખોમાં એ જૂની ચમક નહોતી. તેની આંખો નીચે કાળા કુંડાળા હતા અને ચહેરા પર એક અજીબ ડર હતો.
"ધારા! તું અહીં? ક્યાં જતી રહી હતી તું? તેં એકવાર પણ ફોન કેમ ન કર્યો?" રાહુલ ઉત્તેજનામાં એકસાથે બધું પૂછી રહ્યો હતો.
પરંતુ, ધારાએ જે જવાબ આપ્યો તે સાંભળીને રાહુલ સ્તબ્ધ થઈ ગયો. તેણે ખૂબ જ શાંત અને અજાણ્યા અવાજે કહ્યું, "સોરી સર, તમે કદાચ કોઈ ભૂલ કરી રહ્યા છો. મારું નામ અંજલિ છે, ધારા નહીં. આઈ થીંક તમે મને કોઈ બીજા સાથે સરખાવી રહ્યા છો."
તે સ્ત્રી લિફ્ટમાં બેસીને નીકળી ગઈ, અને રાહુલ ત્યાં જ ઉભો રહી ગયો. તેને ખાતરી હતી કે એ ધારા જ હતી. પણ તે પોતાનું નામ કેમ બદલી રહી હતી? શા માટે તે રાહુલને ઓળખવાનો ઇનકાર કરી રહી હતી?
પ્રકરણ ૫: સત્યનો પડઘો અને નવો પ્રારંભ
રાહુલ હાર માને તેવો નહોતો. તેને ખાતરી હતી કે જે આંખોમાં તેણે પોતાનું ભવિષ્ય જોયું હતું, તે આંખો તેને ઓળખવામાં ભૂલ ન કરી શકે. તેણે હોટલના રજિસ્ટરમાં તપાસ કરી અને ખબર પડી કે 'અંજલિ' રૂમ નંબર ૪૦૨ માં રોકાયેલી છે.
રાહુલે જઈને દરવાજો ખખડાવ્યો. ધારાએ દરવાજો ખોલ્યો અને રાહુલને સામે જોઈ તે ફિક્કી પડી ગઈ. "મેં કહ્યું ને કે હું તમને નથી ઓળખતી, પ્લીઝ જાવ અહીંથી!" તે દરવાજો બંધ કરવા ગઈ પણ રાહુલે તેને અટકાવી.
"ધારા, તું તારું નામ બદલી શકે છે, તારું શહેર બદલી શકે છે, પણ તારી આંખોમાં રહેલા મારા માટેના પ્રેમને કેવી રીતે બદલીશ?" રાહુલનો અવાજ ભીનો હતો.
ધારા અચાનક ધ્રુસકે ને ધ્રુસકે રડી પડી. તે ઘૂંટણિયે બેસી ગઈ અને સત્ય વહેવા લાગ્યું. "રાહુલ, તે રાત્રે પપ્પા પર દેવું વધી ગયું હતું. તેમણે મારી સગાઈ એક એવા માણસ સાથે નક્કી કરી દીધી હતી જેણે અમારું બધું દેવું ચૂકવવાનું વચન આપ્યું હતું. મારે તને કહ્યા વગર જવું પડ્યું કારણ કે હું તારી કારકિર્દી બગાડવા નહોતી માંગતી."
તેણે આગળ જણાવ્યું કે તેના લગ્ન એક ખૂબ જ કઠોર અને અત્યાચારી વ્યક્તિ સાથે થયા હતા. "તે મને સતત ડરાવીને રાખે છે. તે મને કોઈની સાથે વાત પણ કરવા નથી દેતો. આજે હું અહીં તેના બિઝનેસ કામથી આવી છું, પણ તે હમણાં જ પાછો આવશે. પ્લીઝ રાહુલ, તું અહીંથી જતો રહે, તે તને નુકસાન પહોંચાડશે."
રાહુલે ધારાનો હાથ પકડ્યો અને તેને ઉભી કરી. "પાંચ વર્ષ પહેલા હું તને રોકી ન શક્યો કારણ કે મને ખબર નહોતી. પણ આજે મને બધી ખબર છે. તારો ડર તને મારી રહ્યો છે ધારા, એ માણસ નહીં. હું તને આ નરકમાં પાછી નહીં જવા દઉં."
બરાબર ત્યારે જ દરવાજો ખુલ્યો અને ધારાનો પતિ અંદર આવ્યો. તેણે રાડા-રોળી શરૂ કરી, પણ રાહુલ આજે એક આર્કિટેક્ટની સાથે સાથે એક પ્રેમી પણ હતો. તેણે મક્કમતાથી કહ્યું, "તમે આટલા વર્ષો તેની મજબૂરીનો ફાયદો ઉઠાવ્યો છે, હવે નહીં. કાયદો અને હું બંને ધારાની સાથે છીએ."
પોલીસની મદદ અને કાયદાકીય લડત પછી, ધારા તે બંધનમાંથી મુક્ત થઈ.
ઉપસંહાર (Epilogue)
એક વર્ષ પછી...
અમદાવાદની લાઈબ્રેરીના એ જ જૂના ખૂણામાં રાહુલ બેઠો હતો. પણ આજે તે એકલો નહોતો. તેની બાજુમાં ધારા બેઠી હતી. રાહુલે તેની પેલી જૂની ડાયરી ધારાના હાથમાં મૂકી, જેનો પત્ર હજી પણ અધૂરો હતો.
ધારાએ એ પત્ર વાંચ્યો અને નીચે પોતાની પેનથી લખ્યું: "હા, આખી જિંદગી... તારી સાથે."
બહાર ફરીથી ગરમી હતી, પણ લાઈબ્રેરીના એ ખૂણામાં આજે વર્ષો પછી 'અધૂરી મુલાકાત' પૂરી થઈ હતી.
