૧૫મી ઓગસ્ટ ૧૯૪૭ એ ભારત દેશના ઇતિહાસનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ દિવસ છે. આ દિવસે આપણો દેશ બ્રિટિશ શાસનની ગુલામીમાંથી મુક્ત થયો હતો. આ આઝાદી પાછળ લાખો દેશભક્તોનું બલિદાન અને વર્ષોનો સંઘર્ષ છુપાયેલો છે.
અહીં ભારતની આઝાદીની વાર્તા વિસ્તારપૂર્વક સમજાવવામાં આવી છે:
૧. બ્રિટિશ શાસનની શરૂઆત
૧)ઈસ્ટ ઈન્ડિયા કંપનીનું આગમન: અંગ્રેજો ભારતમાં વેપાર કરવા આવ્યા હતા.
૨)ગુલામીની શરૂઆત: ધીમે-ધીમે તેમણે દેશના રાજાઓની નબળાઈઓનો લાભ લીધો.
૩)સંપૂર્ણ શાસન: પ્લાસી અને બક્સરના યુદ્ધ પછી તેમણે ભારત પર કબજો જમાવ્યો.
૨. આઝાદીની લડત અને મુખ્ય આંદોલનો
ભારતને આઝાદ કરવા માટે દેશભરમાં અનેક ક્રાંતિઓ અને આંદોલનો થયા:
૧)૧૮૫૭નો સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ: મંગલ પાંડે અને ઝાંસીની રાણી લક્ષ્મીબાઈ દ્વારા શરૂ થયેલો પ્રથમ મોટો બળવો.
૨)મહાત્મા ગાંધીનું નેતૃત્વ: ગાંધીજીએ અસહકાર આંદોલન, સત્યાગ્રહ અને 'હિન્દ છોડો આંદોલન' જેવા અહિંસક આંદોલનો ચલાવ્યા.
૩)ક્રાંતિકારીઓનું બલિદાન: ભગતસિંહ, સુખદેવ, રાજગુરુ, અને ચંદ્રશેખર આઝાદ જેવા વીરોએ પોતાના પ્રાણ ન્યોછાવર કર્યા.
૪)આઝાદ હિંદ ફોજ: સુભાષચંદ્ર બોઝે 'તુમ મુઝે ખૂન દો, મૈં તુમ્હે આઝાદી દૂંગા' નો નારો આપીને અંગ્રેજોને હચમચાવી દીધા.૩.
૩.૧૫ ઓગસ્ટ જ કેમ પસંદ કરવામાં આવી?
૧)લોર્ડ માઉન્ટબેટનનો નિર્ણય: ભારતના છેલ્લા બ્રિટિશ વાઇસરોય લોર્ડ માઉન્ટબેટને આ તારીખ નક્કી કરી હતી.
૨)બીજું વિશ્વયુદ્ધ: ૧૫ ઓગસ્ટ ૧૯૪૫ના રોજ બીજા વિશ્વયુદ્ધમાં જાપાનની સેનાએ બ્રિટન સામે આત્મસમર્પણ કર્યું હતું.
૩)ઐતિહાસિક દિવસ: બ્રિટન આ દિવસને પોતાની જીતનો દિવસ માનતું હતું, તેથી તેમણે ભારતને આઝાદ કરવા માટે પણ ૧૫ ઓગસ્ટ પસંદ કરી.
૪. આઝાદીની એ ઐતિહાસિક રાત
૧)મધ્યરાત્રિએ આઝાદી: ૧૪ ઓગસ્ટ ૧૯૪૭ની મધ્યરાત્રિએ (૧૨ વાગ્યે) ભારત સ્વતંત્ર દેશ બન્યો.
૨)નેહરુજીનું ભાષણ: ભારતના પ્રથમ વડાપ્રધાન પંડિત જવાહરલાલ નેહરુએ સંસદમાં તેમનું પ્રખ્યાત ભાષણ 'ટ્રિસ્ટ વિથ ડેસ્ટિની' (Tryst with Destiny) આપ્યું.
૩)ધ્વજ વંદન: દિલ્હીના લાલ કિલ્લા પર બ્રિટિશ યુનિયન જેકને ઉતારીને આપણો ગૌરવશાળી ત્રિરંગો ધ્વજ લહેરાવવામાં આવ્યો.
૫. દેશના ભાગલાનું દુઃખ
આઝાદીની ખુશીની સાથે એક મોટું દુઃખ પણ આવ્યું. અખંડ ભારતના બે ટુકડા થયા: ભારત અને પાકિસ્તાન. આ વિભાજનને કારણે લાખો લોકોને પોતાના ઘર છોડવા પડ્યા અને ભારે હિંસા થઈ હતી.
આજે પણ દર વર્ષે ૧૫મી ઓગસ્ટે સમગ્ર દેશમાં સ્વતંત્રતા દિવસ ધામધૂમથી ઉજવાય છે. વડાપ્રધાન લાલ કિલ્લા પરથી ધ્વજ ફરકાવે છે અને દેશવાસીઓને સંબોધિત કરે છે. શાળાઓ અને સરકારી કચેરીઓમાં પણ ધ્વજવંદન અને સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો થાય છે.
ભારત માતાકી જય.... વંદે માતરમ..... જય ભારત....
જય માતાજી
