"આખું ને આખું બ્રહ્માંડ મારું,
સૃષ્ટિના કણકણમાં ખુદને વિચારું,
હું જ શક્તિ ને હું જ રક્ષક
હું જ ઉર્જા ને હું જ નતમસ્તક."
- મૃગતૃષ્ણા
_____________________
૨૩. વારાણસીનું ચક્રવ્યૂહ
યોજના જેટલી સાહસિક હતી, તેટલી જ જોખમી પણ હતી. પ્રોફેસર મિશ્રાએ વારાણસીના ભૂગોળ અને ઇતિહાસના પોતાના ઊંડા જ્ઞાનનો ઉપયોગ કરીને એક એવું ચક્રવ્યૂહ રચ્યું જે DPAS ના એજન્ટોને શહેરની સૌથી ગૂંચવણભરી ગલીઓમાં ફસાવી દે. લક્ષ્ય બે હતા: પહેલું, એજન્ટોને સાહસ અને સર્પ-હૃદયથી દૂર રાખવા અને બીજું, તેમને એટલા વિભાજિત અને દિશાહિન કરી દેવા કે તેઓ ફરીથી સંગઠિત ન થઈ શકે.
યોજનાનો પ્રથમ તબક્કો હતો ભ્રમ પેદા કરવાનો. પ્રોફેસર મિશ્રાએ પોતાના કેટલાક વિશ્વાસુ વિદ્યાર્થીઓ અને સ્થાનિક મિત્રોની મદદ લીધી.
બીજા દિવસે સવારે, સાહસ જેવો દેખાતો એક યુવાન, એ જ પ્રકારના કપડાં પહેરીને, હવેલીના પાછળના દરવાજેથી નીકળ્યો અને શહેરના ઉત્તર ભાગ તરફ દોડ્યો. તેની પાછળ આદિત્ય જેવા દેખાતા એક આધેડ વયના વ્યક્તિ પણ હતા. DPAS ના જાસૂસો, જેઓ હવેલી પર નજર રાખી રહ્યા હતા, તેઓ તરત જ આ જાળમાં ફસાઈ ગયા. તેમણે પોતાના ઉપરી અધિકારીઓને જાણ કરી અને એજન્ટોની એક ટુકડી એ નકલી સાહસ અને આદિત્યનો પીછો કરવા લાગી.
આનાથી સાહસ, સંધ્યા અને અસલી આદિત્યને હવેલીમાંથી નીકળવા માટે થોડો સમય મળ્યો. તેમની સાથે પ્રોફેસર મિશ્રા પણ હતા. તેઓ ભીડમાં ભળીને મણિકર્ણિકા ઘાટ તરફ જવા લાગ્યા, જ્યાંથી 'શાંતિના ગર્ભગૃહ'નો ગુપ્ત પ્રવેશદ્વાર હતો.
"યાદ રાખજો," પ્રોફેસર મિશ્રાએ ચાલતા ચાલતા ધીમા અવાજે કહ્યું, "ગર્ભગૃહનો દરવાજો માત્ર સૂર્યાસ્ત સમયે ગંગા આરતી દરમિયાન જ ખુલે છે, જ્યારે હજારો ઘંટનો નાદ અને મંત્રોચ્ચારની ઊર્જા ચરમસીમાએ હોય છે. આપણી પાસે બહુ ઓછો સમય છે."
પણ DPAS એટલી સરળતાથી હાર માને તેમ નહોતી. તેમના નેતા, જેને ફક્ત 'ડિરેક્ટર' તરીકે ઓળખવામાં આવતો હતો, તે કોઈ સામાન્ય અમલદાર નહોતો. તે એક નિર્દય અને કુશાગ્ર બુદ્ધિનો માણસ હતો. તેને ટૂંક સમયમાં જ ખ્યાલ આવી ગયો કે તેની ટીમને ખોટા રસ્તે દોરવામાં આવી રહી છે. તેણે તરત જ પોતાની બીજી ટુકડીને શહેરના મુખ્ય ઘાટો પર તૈનાત કરી દીધી.
જ્યારે સાહસ અને તેનો પરિવાર દશાશ્વમેધ ઘાટની ભીડમાંથી પસાર થઈ રહ્યા હતા, ત્યારે સાહસને ફરીથી પેલી ઠંડી નજરનો અનુભવ થયો. તેણે જોયું કે ભીડમાં, કેટલાક સામાન્ય યાત્રાળુઓના વેશમાં એજન્ટો તેમને ઘેરી રહ્યા હતા. તેઓ ધીમે ધીમે તેમની તરફ આગળ વધી રહ્યા હતા.
"તેઓ અહીં છે," સાહસે ધીમેથી કહ્યું.
"ચિંતા ન કર," પ્રોફેસર મિશ્રાએ શાંતિથી કહ્યું અને એક ફૂલવાળા પાસે રોકાયા. તેમણે ફૂલ ખરીદવાના બહાને ફૂલવાળાના કાનમાં કંઈક કહ્યું. ફૂલવાળો, જે પ્રોફેસરનો જૂનો વિદ્યાર્થી હતો, તેણે તરત જ માથું હલાવ્યું.
જેવા એજન્ટો તેમની નજીક પહોંચ્યા, અચાનક જ આજુબાજુના દસ-બાર સ્થાનિક દુકાનદારો, નાવિકો અને પંડિતોએ જાણીજોઈને એકબીજા સાથે અથડાઈને અને ઝઘડો કરીને એક કૃત્રિમ અંધાધૂંધી ઊભી કરી દીધી. એક ક્ષણમાં, આખો રસ્તો જામ થઈ ગયો. આ અંધાધૂંધીનો લાભ લઈને, પ્રોફેસર મિશ્રા તેમને એક સાંકડી, અજાણી ગલીમાં ખેંચી ગયા.
"આ વારાણસી છે," પ્રોફેસરે હસીને કહ્યું. "અહીં દરેક ગલી એક વાર્તા કહે છે અને દરેક વ્યક્તિ એક પાત્ર છે."
તેઓ ગલીઓના ભુલભુલામણીમાં દોડતા રહ્યા. ક્યારેક તેઓ કોઈના ઘરના આંગણામાંથી પસાર થતા, તો ક્યારેક કોઈ મંદિરના પાછળના ભાગમાંથી. DPAS ના એજન્ટો, જેઓ આ શહેરથી અજાણ હતા, તેઓ આ ચક્રવ્યૂહમાં ફસાઈ ગયા. તેઓ વિભાજિત થઈ ગયા, એકબીજાથી સંપર્ક ગુમાવી બેઠા.
પણ ડિરેક્ટર પોતે હવે મેદાનમાં ઉતર્યો હતો. તે એક ટેકરી પર ઊભો રહીને, હાઈ-ટેક દૂરબીન અને ડ્રોનની મદદથી સમગ્ર ઓપરેશન પર નજર રાખી રહ્યો હતો. તેણે સાહસના જૂથને એક ચોક્કસ દિશામાં, મણિકર્ણિકા ઘાટ તરફ જતા જોઈ લીધું.
"તેઓ મણિકર્ણિકા તરફ જઈ રહ્યા છે," તેણે પોતાના કમાન્ડોને આદેશ આપ્યો. "બધા રસ્તાઓ બંધ કરી દો. તેઓ બચવા ન જોઈએ."
જ્યારે સાહસ અને તેમનો પરિવાર મણિકર્ણિકા ઘાટની નજીક પહોંચ્યા, ત્યારે તેમણે જોયું કે આગળના બધા મુખ્ય રસ્તાઓ પર કાળા સૂટમાં સજ્જ કમાન્ડો તૈનાત હતા. તેઓ ફસાઈ ગયા હતા.
સૂર્યાસ્ત થવામાં માત્ર પંદર મિનિટ બાકી હતી. ગંગા આરતી શરૂ થઈ ચૂકી હતી. હજારો દીવાઓ ગંગાના પાણીમાં તરતા હતા અને ઘંટારવ અને શંખનાદથી વાતાવરણ ગુંજી રહ્યું હતું.
"હવે શું?" આદિત્યએ નિરાશાથી કહ્યું.
સાહસે પોતાના હાથમાં રહેલા સર્પ-હૃદયને જોયું. તે હવે પહેલા કરતાં વધુ તેજસ્વી રીતે ધબકી રહ્યું હતું, જાણે તે આરતીની ઊર્જાને અનુભવી રહ્યું હોય. સાહસને ફરીથી એક દ્રશ્ય દેખાયું. તેણે એક જૂનું, જર્જરિત શિવ મંદિર જોયું, જે ઘાટની બરાબર ઉપર આવેલું હતું. તેણે જોયું કે મંદિરની અંદર, શિવલિંગની પાછળ એક ગુપ્ત માર્ગ હતો.
"પેલી તરફ!" સાહસે મંદિર તરફ ઈશારો કર્યો. "રસ્તો ત્યાં છે!"
તેઓ દોડીને મંદિરમાં પ્રવેશ્યા. મંદિર ખાલી અને શાંત હતું. બહાર આરતીનો ઘોંઘાટ હતો, પણ અંદર એક દિવ્ય શાંતિ હતી. સાહસ સીધો શિવલિંગ પાછળ ગયો અને દીવાલ પર હાથ ફેરવવા લાગ્યો. એક પથ્થર સહેજ અલગ લાગ્યો. તેણે તેને જોરથી ધક્કો માર્યો.
એક કર્કશ અવાજ સાથે, દીવાલનો એક ભાગ અંદરની તરફ ખૂલ્યો, અને એક અંધારી, નીચે જતી સીડી દેખાઈ.
"જલ્દી!" પ્રોફેસર મિશ્રાએ કહ્યું.
પણ જેવા તેઓ અંદર પ્રવેશવા ગયા, મંદિરના દરવાજે ડિરેક્ટર પોતે ઊભો હતો. તેની પાછળ તેના બે શ્રેષ્ઠ કમાન્ડો હતા. તેની આંખોમાં વિજયની ક્રૂર ચમક હતી.
"રમત પૂરી થઈ, પ્રોફેસર," ડિરેક્ટરે શાંતિથી કહ્યું. "તમારું જૂનું ચક્રવ્યૂહ મારી આધુનિક ટેકનોલોજી સામે ટકી ન શક્યું. હવે, એ છોકરાને કહો કે તે વસ્તુ મને આપી દે."
આદિત્ય અને સંધ્યા સાહસની આગળ દીવાલ બનીને ઊભા રહી ગયા.
"ક્યારેય નહીં," આદિત્યએ કહ્યું.
ડિરેક્ટર હસ્યો. "મેં તમને વિકલ્પ આપ્યો હતો." તેણે પોતાના કમાન્ડોને ઈશારો કર્યો.
પણ જેવો કમાન્ડો આગળ વધ્યો, પ્રોફેસર મિશ્રા, જેઓ એક વૃદ્ધ અને શાંત વિદ્વાન લાગતા હતા, તેમણે અણધાર્યું પગલું ભર્યું. તેમણે પોતાની લાકડીમાંથી એક છુપી તલવાર કાઢી. તેમની ગતિ એક યુવાન યોદ્ધા જેવી હતી. તેમણે કહ્યું, "કાશીના વિદ્વાનો માત્ર શાસ્ત્રો જ નથી જાણતા, તેઓ શસ્ત્રો પણ જાણે છે."
પ્રોફેસર મિશ્રાએ બહાદુરીપૂર્વક બે કમાન્ડોને રોકી રાખ્યા. પણ તેઓ સંખ્યામાં વધુ હતા અને વધુ પ્રશિક્ષિત હતા.
આ લડાઈ દરમિયાન, સાહસનું ધ્યાન ગુપ્ત માર્ગની અંદર હતું. તેને લાગ્યું કે સર્પ-હૃદય તેને બોલાવી રહ્યું છે. તેણે પોતાના માતા-પિતાને જોયા, જેઓ ડિરેક્ટરનો સામનો કરવા તૈયાર હતા. તેણે પ્રોફેસર મિશ્રાને જોયા, જેઓ તેમના માટે પોતાનો જીવ જોખમમાં મૂકી રહ્યા હતા.
તેને સમજાયું કે ભાગવું એ કોઈ ઉપાય નથી. આજે, અહીં, તેણે પોતાનો ડર છોડીને પોતાના ભાગ્યનો સામનો કરવો પડશે.
તેણે સર્પ-હૃદયને પોતાના હાથમાં મજબૂતીથી પકડ્યું. તેણે શક્તિની માંગણી ન કરી. તેણે નિયંત્રણની માંગણી કરી. તેણે પોતાની આસપાસના વાતાવરણ સાથે એક થવાનો પ્રયત્ન કર્યો.
અને ત્યારે, પ્રથમ વખત, સર્પ-હૃદયે તેની વાત સાંભળી.
સાહસની આંખો એક ક્ષણ માટે સોનેરી પ્રકાશથી ચમકી. તેણે પોતાનો હાથ મંદિરની પથ્થરની ફર્શ પર મૂક્યો. એક ક્ષણમાં, મંદિરની દીવાલો પર કોતરાયેલી નાગ અને ત્રિશૂળની પ્રાચીન આકૃતિઓ જીવંત થઈ ઉઠી. તેમાંથી એક નીલો પ્રકાશ નીકળવા લાગ્યો.
ડિરેક્ટર અને તેના કમાન્ડો આ જોઈને સ્તબ્ધ થઈ ગયા. આ કોઈ ટેકનોલોજી નહોતી. આ શુદ્ધ, પ્રાચીન જાદુ હતો.
મંદિરની જમીન ધ્રૂજવા લાગી. શિવલિંગની ચારેબાજુથી પથ્થરના સ્તંભો બહાર નીકળી આવ્યા અને તેમણે ડિરેક્ટર અને તેના કમાન્ડોને કેદ કરી લીધા, એક અસ્થાયી પણ મજબૂત જેલ બનાવી દીધી.
"આ... આ અશક્ય છે!" ડિરેક્ટર ગુસ્સા અને અવિશ્વાસથી બરાડ્યો.
"આ વારાણસી છે, ડિરેક્ટર," પ્રોફેસર મિશ્રાએ હાંફતા હાંફતા કહ્યું. "અહીં કશું પણ અશક્ય નથી."
તેમની પાસે હવે બહુ ઓછો સમય હતો. સૂર્યાસ્તની છેલ્લી કિરણો ગંગાના પાણી પર પડી રહી હતી.
"જાઓ!" પ્રોફેસરે બૂમ પાડી. "હું આમને અહીં રોકી રાખીશ. તમે તમારું કામ પૂરું કરો."
સાહસ, આદિત્ય અને સંધ્યાએ છેલ્લી વાર પ્રોફેસરનો આભાર માન્યો અને ગુપ્ત સીડીઓ પર ઉતરવા લાગ્યા. તેમની પાછળ ડિરેક્ટરની ક્રોધભરી ચીસો સંભળાતી હતી, જે પ્રાચીન પથ્થરની જેલમાં કેદ હતો.
તેઓ નીચે ઉતરતા ગયા, એક એવી દુનિયામાં જ્યાં સદીઓથી કોઈ ગયું નહોતું. બહાર આરતીના ઘંટ અને મંત્રોચ્ચારનો અવાજ ચરમસીમાએ પહોંચી ગયો હતો. તેઓ જાણતા હતા કે તેમનો સંઘર્ષ હજુ પૂરો નથી થયો, પણ આજે સાહસે માત્ર સર્પ-હૃદયને જ નહીં, પણ પોતાની અંદર છુપાયેલી શક્તિને પણ શોધી કાઢી હતી. તે હવે માત્ર સામાન્ય તરુણ નહોતો, તે અદ્વિતીય શક્તિનો રક્ષક બની રહ્યો હતો.
(ક્રમશઃ)
