છાયાઓની પાછળનો સૂર્ય
શહેરના સૌથી મોટા ફેમિલી કોર્ટમાં તે દિવસ અસામાન્ય ભીડ હતી.
માત્ર એક છૂટાછેડાની સુનાવણી નહોતી, પણ એક માણસની ઓળખનો જાહેર વિઘટન થવાનો હતો.
“મારા પતિ સંપૂર્ણ પુરુષ નથી, માનનીય જજ સાહેબ!
એ મને કદી માતૃત્વ આપવાનો લાયક નથી!”
કેવલ આ શબ્દો નહીં, પણ તે શબ્દોમાં છુપાયેલ અપમાન, તિરસ્કાર અને વર્ષોનું દબાયેલું ગુસ્સો – બધું મળીને અદિત્યના હૃદયમાં વીજળીની જેમ વાગ્યું.
તે શાંત ઊભો હતો.
હૃદયમાં વાવાઝોડું, ચહેરા પર ખાલી શાંતિ.
સામે ઉભેલી સ્ત્રી રીવા જે માટે તેણે આખી દુનિયા સામે લડાઈ લડી હતી, આજે તે જ તેની સૌથી મોટી આરોપી બની હતી.
અદિત્ય અને રીવાની કહાની કોઈ ફિલ્મ જેવી હતી.
બે અલગ દુનિયાઓમાંથી આવેલા બે મન.
અદિત્ય એક મધ્યમવર્ગીય પરિવારનો દીકરો.
પિતા – નિવૃત્ત પોલીસ અધિકારી હરીશ મલ્હોત્રા કડક, સિદ્ધાંતો પર જીવતા માણસ.
માતા શાંતિ, જે હંમેશાં પરિવારને જોડીને રાખતી.
રીવા એક ધનિક વેપારીની એકમાત્ર દીકરી.
સ્વતંત્ર, તીખી બુદ્ધિ અને પોતાના સપનાઓ સાથે જીવતી.
બંને એક એનજીઓમાં મળ્યા હતા, જ્યાં અદિત્ય ગરીબ બાળકોને ગણિત ભણાવતો અને રીવા મહિલા સ્વાવલંબન કાર્યક્રમ સંભાળતી.
પ્રેમ ધીમે ધીમે થયો.
કોઈ ફિલ્મી પ્રસ્તાવ નહોતો, માત્ર એકબીજાને સમજવાનો આનંદ.
પરંતુ લગ્ન સરળ નહોતા.
રીવાના પિતાને અદિત્ય “લાયક” લાગતો નહોતો.
અદિત્યના પિતાને રીવા “ખૂબ આધુનિક” લાગતી.
પણ બંનેએ પરિવાર સામે ઊભા રહીને લગ્ન કર્યા.
પ્રથમ બે વર્ષ સ્વર્ગ જેવા હતા.
નાનું ભાડાનું ફ્લેટ, સપનાઓથી ભરેલું જીવન.
પણ ત્રીજા વર્ષે સમાજે પોતાનો સવાલ પૂછ્યો.
“હજુ સુધી સંતાન કેમ નથી?”
“ડોક્ટરને બતાવ્યું?”
“તમારામાંથી કોને સમસ્યા છે?”
શરૂઆતમાં બંને હસતા હતા.
પણ ધીમે ધીમે એ સવાલો રીવાને ઘૂંટવા લાગ્યા.
ડોક્ટર પાસે ગયા.
રિપોર્ટ આવ્યો.
સમસ્યા અદિત્યમાં હતી.
એક દુર્લભ સ્થિતિ જેમાં કુદરતી રીતે પિતા બનવું લગભગ અશક્ય.
ડોક્ટરે કહ્યું, “ડોનર દ્વારા તમે બાળક મેળવી શકો છો. અથવા દત્તક પણ એક સુંદર વિકલ્પ છે.”
અદિત્યના આંખોમાં આશાની ચમક હતી.
રીવાના ચહેરા પર however કંઈક તૂટી ગયું.
“મને બીજાના લોહીનું બાળક નહીં જોઈએ,” રીવા એ ઠંડા સ્વરે કહ્યું.
“અને દત્તક? મને મારો જ વંશ જોઈએ.”
અદિત્ય ચૂપ રહ્યો.
તેને લાગ્યું સમય સાથે બધું ઠીક થશે.
પણ સમય ઉલટું કામ કરતો રહ્યો.
રીવા ધીમે ધીમે કઠોર થતી ગઈ.
તેના શબ્દોમાં ઝેર વધતું ગયું.
“તું પુરુષ જ નથી.”
“મારા જીવનને બરબાદ કરી નાખ્યું.”
છૂટાછેડાની અરજી રીવા એ કરી.
અદિત્ય હજુ પણ આશા રાખતો હતો કે કદાચ છેલ્લી ક્ષણે રીવા બદલાઈ જશે.
પરંતુ કોર્ટમાં જે બન્યું તે તેની કલ્પનાથી પર હતું.
રીવા એ તેની વ્યક્તિગત મેડિકલ માહિતી બધાની સામે વાંચી.
હસવું.
ફુસફુસ.
સામાજિક ચુકાદો.
છૂટાછેડા મળી ગયા.
કોર્ટ બહાર અદિત્ય તેના પિતાને મળવા ગયો.
“પપ્પા…”
હરીશ મલ્હોત્રાએ નજર પણ ન ઉઠાવી.
“આજે તે મને શરમમાં નાખી દીધી.
એક મર્દ સંતાન ન આપી શકે તો એ શું કામનો?”
એ દિવસ અદિત્યના જીવનનો સૌથી લાંબો દિવસ હતો.
દિવસો પસાર થતા ગયા.
અદિત્ય એક ખાલી ફ્લેટમાં એકલો જીવતો.
ન નોકરીમાં મન લાગતું, ન જીવનમાં.
તેને લાગતું તે નિષ્ફળ છે.
એક રિપોર્ટએ તેની આખી ઓળખ છીનવી લીધી હતી.
એક દિવસ તે પોતાની જૂની એનજીઓ ગયો.
ત્યાં એક નાની છોકરી તેની પાસે આવી.
“સર, તમે કેમ નથી આવતા?”
તેના હૃદયમાં કંઈક હલનચલન થયું.
તેને સમજાયું
તે માત્ર પિતા બનવાથી જ માણસ નથી બનતો.
કોઈનો માર્ગદર્શક, કોઈનો આધાર બનવું પણ પિતૃત્વ છે.
અદિત્ય ફરીથી શિક્ષણ અને સામાજિક કામમાં પૂરેપૂરો જોડાયો.
એક વર્ષમાં તે ઘણા અનાથ બાળકો માટે આશાનો દીવો બની ગયો.
અને ત્યારે તેના જીવનમાં માયા આવી.
એક સામાજિક કાર્યકર્તા.
વિધવા.
એક દીકરીની મા.
માયાએ અદિત્યને એક માણસ તરીકે જોયો કોઈ રિપોર્ટ તરીકે નહીં.
સમય સાથે પ્રેમ થયો.
લગ્ન થયા.
કોઈ વંશની ચિંતા નહીં.
માત્ર એક ઘર, એક બાળક અને બે સંવેદનશીલ દિલ.
એક દિવસ અદિત્યને ખબર પડી
રીવા, જે પોતાનું લોહી શોધતી હતી, આજે પણ સંતાન માટે ડોક્ટરોના ચક્કર લગાવી રહી છે.
અદિત્ય એ મનોમન સ્મિત કર્યું.
તેને હવે કોઈ ખોટ નહોતી.
કારણ કે તેણે સમજ્યું હતું:
પુરુષત્વ સંતાનથી નથી માપાતું.
પુરુષત્વ જવાબદારી, કરુણા અને હિંમતથી બને છે.
અને સૂર્ય હંમેશાં છાયાઓની પાછળથી ફરી ઊગે છે.
